Vogelsang
1200x250_baner_duchman
Wesstron
1200x250_baner_topigs
1200x250_baner_pig_at
1200x250_bner_phileo
1200x250_baner_wesstron2
1200x250_baner_miya_gold
1200x250_baner_ewrol
biopoint1200
004 AG-PROJEKT 2025-04a

Tłuszcz w żywieniu prosiąt 4/2007

Krzysztof Lipiński
Katedra Żywienia Zwierząt i Paszoznawstwa
Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie

Tłuszcz w żywieniu prosiąt

Małe prosięta mają duże możliwości szybkiego wzrostu. Szereg czynników decyduje o ich ujawnieniu. Wśród czynników żywieniowych największe znaczenie ma pobranie energii. Druga część laktacji i okres po odsadzeniu prosiąt uważane są za główne okresy, w których występuje wyraźny deficyt pobrania energii. Małe pobranie mleka (energii) u nowo narodzonych prosiąt również wpływa na rozwój i przeżywalność prosiąt.

Prosięta mają do dyspozycji następujące źródła energii: rezerwy ciała, mleko (siara) oraz skarmiane dodatkowo pasze. Zapasy glikogenu u nowo narodzonych prosiąt są bardzo małe, a proces glukoneogenezy (synteza glukozy) jest niewystarczający. Ponadto rezerwy tłuszczu ciała u urodzonych prosiąt są małe (1-2%). Z tego względu początkowy okres życia (do 3 dnia) jest najbardziej krytyczny w zakresie zaopatrzenia w energię oraz przeżywalności prosiąt. W późniejszym okresie ilość dostępnej energii w mleku i dodatkowo skarmianych paszach jest głównym czynnikiem limitującym tempo wzrostu prosiąt oraz osiągniecie pożądanej masy ciała przy odsadzeniu. Skoncentrowanym źródłem energii jest tłuszcz. Ważne znaczenie ma poznanie metabolizmu oraz możliwości zaopatrzenia organizmu prosiąt w ten składnik pokarmowy. Tłuszcz jest hydrolizowany w przewodzie pokarmowym przez lipazę żołądkową i trzustkową. Badania przeprowadzone na prosiętach nowo narodzonych i w wieku 16 dni wykazały, że 25-50% tłuszczu dawek pokarmowych może być hydrolizowane w żołądku. Jednak ogólna aktywność lipolityczna w treści żołądka wynosiła tylko ok. 3% aktywności trzustki w tym zakresie. Głównym miejscem trawienia tłuszczów jest jednak jelito cienkie. Aktywność lipazy trzustkowej jest stosunkowo mała do 2 tyg. i gwałtownie wzrasta od 2 do 4 tyg. życia, co wskazuje, że w pierwszym tygodniu życia zdolność trawienia tłuszczu jest ograniczona. U starszych prosiąt wzrost pobrania tłuszczu wpływa na większą sekrecję lipazy. Pojawienie się tłuszczu w treści jelita cienkiego wpływa na uwalnianie żółci. Głównym jej zadaniem jest tworzenie emulsji (rozbijanie tłuszczu na małe cząsteczki), co daje możliwość działania lipazie trzustkowej, która hydrolizuje triacyloglicerole na diacyloglicerole, monoacyloglicerole i wolne kwasy tłuszczowe. Składniki lipidowe i sole kwasów żółciowych wzajemnie oddziaływują na siebie i tworzą micele. Sole kwasów żółciowych tworzą zewnętrzną otoczkę, a składniki lipidowe (monoacyloglicerole, kwasy tłuszczowe) znajdują się wewnątrz miceli. Powstałe cząsteczki przyłączają lipidy i stanowią mechanizm umożliwiający ich transport do enterocytów (komórek nabłonka jelit), czyli umożliwiają absorpcję produktów trawienia tłuszczów.

Torf w produkcji świń Część I. 4/2007

Andrzej Konarkowski
Poznań

Torf w produkcji świń Część I.

Torf pomaga zapewnić świniom dobrostan Wykorzystanie torfu w produkcji świń jest coraz częściej przedmiotem ożywionych dyskusji wśród producentów. Czy można bezpiecznie stosować torf dla świń? – pytają na internetowym Forum. Czy torf może być źródłem pewnych składników pokarmowych? Spróbujmy powiedzieć coś więcej o torfie. Torf jest jednym z tradycyjnych, naturalnych materiałów stosowanych od wielu lat w produkcji świń.
Torf może spełniać wiele zadań:
• służy jako uzupełnienie materiałów ściołowych,
• pozwala świniom zaspokoić ich naturalną potrzebę rycia w podłożu,
• służy lochom prośnym jako jeden z materiałów do budowania gniazda przed oproszeniem w kojcu porodowym,
• pasteryzowany torf (lub preparaty torfowe) jako dodatek paszowy stanowi źródło niektórych składników pokarmowych dla świń, zwłaszcza dla prosiąt, a także działa stymulująco na przewód pokarmowy (perystaltyka jelit, namnażanie się bakterii przyjaznych). Niestety, torf może być też źródłem bakterii chorobotwórczych, zwłaszcza z rodzaju Mycobacterium avium complex (MAC). Dlatego, jeśli chcemy wykorzystywać torf w produkcji naszych świń, stosować musimy tylko torf odpowiednio do tego przygotowany.

Co to jest torf?

Torf (ang. peat, fran.: tourne, niem. Torf) jest skałą osadową, należącą do grupy skał organogenicznych. Stanowi produkt procesu torfienia polegającego na biochemicznych i strukturalnych przemianach obumarłych szczątków roślinności bagiennej (torfowiskowej), zachodzących w warunkach silnego uwilgotnienia i trwałej anaerobiozy (braku dostępu tlenu). W skład torfu wchodzą substancje organiczne, głównie nie rozłożone szczątki roślin oraz pozbawiona uporządkowanej struktury (amorficzna) masa humusu (kwasy huminowe i ich związki, celuloza, hemiceluloza, lignina, bituminy), zawierające duże ilości węgla (ok. 60 – 70%) i azotu, a także substancje mineralne (krzemionka, żelazo oraz w niewielkiej ilości fosfor, wapń i in.).

 

Zwalczanie much w chlewniach 5/2007

Stanisław Ignatowicz

Katedra Entomologii Stosowanej

Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie

 

Zwalczanie much w chlewniach

 

Mucha domowa (Musca domestica) od dawna towarzyszy człowiekowi i razem z nim rozprzestrzeniła się szeroko po całym świecie. Występuje wszędzie tam, gdzie żyją ludzie i żywi się tym samym pokarmem, co człowiek. Przebywa wokół nas i naszych zwierząt inwentarskich, którym bardzo dokucza.

 

Muchy domowe znamy bardzo dobrze. Wiemy, że są to owady średniej wielkości. Mają ciało długości 7-9 mm, z szarym tułowiem, na którym są 4 podłużne linie. Na odwłoku od strony grzbietowej widać czarny pasek. Jaja much są białe, owalne, długości 1-1,5 mm. Białe larwy osiągają do 15 mm długości i mają charakterystyczny stożkowaty kształt; przedni ich odcinek ciała jest zwężony, a tylny rozszerzony. Poczwarka muchy jest ciemnobrunatna, długości do 8 mm.

Muchy pojawiają się w pomieszczeniach inwentarskich wiosną, ale w większych liczbach występują latem, w lipcu i sierpniu. Były jednak lata, kiedy muchy licznie występowały już w maju.

W rozwoju much wyróżnia się następujące stadia: jajo, larwa, poczwarka i osobnik dorosły. Muchy składają drobne jaja na wilgotne śmieci, odpady kuchenne, na kał, obornik, w gnojowicę świń, w odchody drobiu i innych zwierząt domowych. W ciągu życia samica może złożyć 5-6 złóż po 75-150 jaj. Jeśli w pomieszczeniu temperatura powietrza waha się od 17 do 20oC, wówczas już po 8-15 godzinach ze złożonych jaj wylęgają się larwy.

Larwy, zwane czerwiem, intensywnie żerują, szybko rosną (osiągając długość 7-10 mm) i stopniowo zamieniają swój pokarm, w którym bytują, w półpłynną masę. Larwy linieją trzykrotnie. Starszy czerw przebywa tuż pod powierzchniową warstwą kału, gnojowicy lub obornika. W końcu dorosłe larwy porzucają wilgotne środowisko i przechodzą do suchych miejsc, takich jak piasek, suchy nawóz, szpary w ścianach, worki po paszy, w których przepoczwarczają się. Rozwój poczwarki, zwanej bobówką, trwa około 5 dni w temperaturze 20oC. Z poczwarek wychodzą osobniki dorosłe muchy, które już po dobie mogą łączyć się w pary. Samica kopuluje jeden raz w życiu, natomiast samce łączą się wiele razy z różnymi samicami.

Zimują osobniki dorosłe w pomieszczeniach zamkniętych. W okresie zimy nie odżywiają się i nie rozmnażają się. Tylko w ogrzewanych pomieszczeniach inwentarskich (np. w porodówkach czy odchowalniach) muchy rozmnażają się ciągle. W ciągu roku, w zależności od przebiegu pogody, powstaje kilka-kilkanaście pokoleń tego dokuczliwego szkodnika. Czas rozwoju jednego pokolenia muchy zależy wyraźnie od temperatury i waha się od kilkunastu dni do 2 miesięcy.

Muchy są bardzo płodne. Samica składa w ciągu życia średnio 600 jaj (od 350 do 900 jaj), najchętniej w nawozie i na każdej substancji organicznej ulegającej fermentacji. Jeśli wszystkie potomne muchy przeżyją, to od pary kwietniowych much już w sierpniu będziemy mieć aż 191.010.000.000.000.000.000 much, które pokryją kulę ziemską warstwą grubości 14 metrów. Tak wyliczył C. Hodge w 1911 r. Inny entomolog i matematyk, dr H. A. Ambrose nie był aż tak wielkim optymistą. Stwierdził on, że pokryją kulę ziemską warstwą grubości tylko 75 centymetrów. Wystarczy i tyle.

Muchy żyją latem do 30 dni i są ciepłolubne. Chętnie gromadzą się w miejscach ciepłych i oświetlonych. Aktywność much zależy od temperatury otoczenia: w temperaturze 7-8oC są nieruchliwe, przy 9oC już chodzą, a przy 12oC i wyższej temperaturze latają z szybkością 20-30 km na godzinę, dając do 200 uderzeń skrzydłami na sekundę. Pokonują w poszukiwaniu pokarmu odległości do 4 km.

Długość użytkowania loch – wskaźniki jej oceny i znaczenie dla produkcyjności stada 5/2007

Michał Fabisiak, Artur Jabłoński*, Grzegorz Lenard**

Katedra Nauk Klinicznych, Wydział Medycyny Weterynaryjnej SGGW w Warszawie

* Państwowy Instytut Weterynaryjny – Państwowy Instytut Badawczy w Puławach

**Prywatna praktyka weterynaryjna, Ulan Majorat                                                  

 

Długość użytkowania loch – wskaźniki jej oceny

i znaczenie dla produkcyjności stada

 

Koszty, jakie ponoszone są na zakup lub odchów loszek remontowych oraz na utrzymanie stada podstawowego są poważnym obciążeniem dla budżetu gospodarstwa hodowlanego. Zwrot inwestycji w stado podstawowe wyraża się przede wszystkim w liczbie odchowanych prosiąt od samicy, co jest związane w głównej mierze z odpowiednio długim okresem użytkowania loch. Niestety w praktyce 40 do 50% loch jest usuwanych ze stada przed 3 lub 4 ciążą. Niedostateczna długość użytkowania loch w stadach produkcyjnych jest przyczyną braku ekonomicznej wydajności takich stad, może również wskazywać na problemy z zachowaniem dobrostanu zwierząt.

 

Korzyści wynikające z dłuższego użytkowania loch są liczne. W późniejszych ciążach mioty są liczniejsze, a prosięta osiągają wyższą masę urodzeniową. Lochy wieloródki zazwyczaj charakteryzują się mniejszą liczbą dni nieproduktywnych, posiadają także odporność nabytą na choroby obecne w stadzie. Z czynników ekonomicznych warto wymienić wyższą wartość odzysku dla takich loch oraz niższe koszty wymiany loch. Wysoki odsetek wymiany loch jest zasadniczo związany z przesunięciem w dystrybucji wiekowej stada w kierunku młodych samic.

Lochy w pierwszych ciążach są mniej wydajne i wykazują więcej problemów w rozrodzie, co wiąże się ze wzrostem średniej liczby nieproduktywnych dni u loch w stadzie. Wysoki współczynnik usuwania wymaga też większego zaplecza loszek remontowych, co zwiększa ryzyko chorób i koszty produkcji. Niesie ze również sobą trudności w zaopatrzeniu w zwierzęta remontowe, które mogą prowadzić do suboptymalnej liczebności populacji, co daje efekt w postaci obniżenia wydajności stada i zaburza przepływ produkcyjny świń.

Z drugiej strony nadmiernie niski odsetek usuwania będzie związany z większą proporcją starych loch, które są bardziej skłonne do określonych chorób i mogą od pewnego wieku charakteryzować się gorszymi wynikami produkcyjnymi.

W utrzymaniu równowagi w strukturze wiekowej stada, we właściwym stosunku między lochami wieloródkami i młodymi samicami, pomaga odpowiednio dobrana strategia brakowania loch w stadzie, która powinna być nieodzowną częścią zarządzania zdrowotnością stada.

 

Wskaźniki pozwalające na ocenę długości użytkowania loch w stadzie

 

W precyzyjnym ustaleniu średniej długości użytkowania loch w określonym stadzie niezwykle pomocne są dane wyrażone w postaci współczynnika usuwania loch ze stada, współczynnika brakowania loch ze stada, współczynnika wymiany (remontu) loch w stadzie, odsetka loszek w stadzie, średniej liczby porodów przypadających na jedną samicę przez okres jej użytkowania i średniej liczby porodów przypadających na samicę przy jej usuwaniu ze stada. Jako najbardziej wymierne ekonomicznie wskaźniki użytkowania loch podaje się liczbę odsadzonych prosiąt od lochy przypadających na dzień życia lochy lub liczbę dni przebywania lochy w stadzie przypadającą na jedno odchowane prosię.

Kontrola paszy w karmnikach z wykorzystaniem wzorcowych zdjęć 5/2007

Karen O’Connell

 

Kontrola paszy w karmnikach z wykorzystaniem wzorcowych zdjęć

 

Należy rozważyć wykorzystanie na fermie zdjęć fotograficznych przedstawiających zalecaną ilość paszy w karmnikach, co może pomóc w ich odpowiednim wyregulowaniu i sprawdzeniu, czy stanowiska żywieniowe przy nich są wystarczające dla danej grupy świń.

 

Spójrzmy na tab. 1, w której zawarto docelowe wartości dziennego poboru paszy przez świnie w okresie pomiędzy odsadzeniem a końcem okresu tuczu. Wasze świnie być może nie jedzą takich ilości paszy i prawdopodobnie dlatego odczuwają brak składników odżywczych, niezbędnych do osiągnięcia pełnego potencjału wzrostowego. Obecnie za główną przyczynę słabych wyników produkcyjnych uznaje się mniejszy od założonego pobór paszy przez tuczniki.

Zachowanie żywieniowe świń ma podłoże genetyczne, wpływ na nie może wywierać również temperatura panująca w kojcu, wielkość przestrzeni w kojcu przeznaczonej na jedną sztukę oraz skład dawek paszowych. Jeżeli zaczniemy się zastanawiać, co można zmienić w celu zwiększenia pobierania paszy przez świnie i poprawę efektywności produkcji, należy przede wszystkim zwrócić uwagę na funkcjonowanie systemu żywienia w naszej chlewni oraz wyposażenie do karmienia i pojenia zwierząt.

Oczywiście, każda świnia musi mieć zapewniony komfort pobierania paszy i wody. Konieczna jest stała regulacja karmników i sprawdzanie czy znajduje się w nich odpowiednia ilość paszy. Muszą być one także utrzymywane w czystości. Niektórzy producenci odkryli, że bardzo pomocne w tej sprawie jest wykorzystywanie wzorców w postaci zdjęć, takich jak przedstawione są obok, gdyż dzięki nim można ocenić, czy dany karmnik został właściwie wyregulowany.

Niezwykle ważna jest odpowiednia ilość paszy w korycie. Jeżeli jest jej zbyt dużo, świnie ją rozrzucają i zjadają tylko część dawki paszowej, zmniejszając w ten sposób pobór energii. Może to również przyczyniać się do nawarstwiania się drobnych elementów paszy, które mogą blokować szczelinę pomiędzy ujściem zbiornika z paszą a korytem. Jeżeli ta szczelina stanie się zbyt mała, doprowadzi to do sytuacji, że świnie będą spędzać więcej czasu przy karmniku lub spadnie pobór paszy.

Należy zamknąć spust paszy w trakcie napełniania karmnika, a jego regulacji dokonywać po napełnieniu karmnika. Uzupełnianie paszy przy pomocy otwartej zasuwki utrudnia właściwą regulację. Dla odsadzonych prosiąt optymalną wielkość szczeliny (otwartej) uzyskuje się wtedy, gdy pasza pokrywa 40% powierzchni koryta. Zmniejsza się ją do 25% pokrycia, gdy wszystkie świnie swobodnie pobierają paszę i pozostawia na poziomie 25% przez okres przebywania w warchlakarni i tuczarni.

Innymi słowy, podczas okresu odchowu warchlaków i tuczu należy regulować karmnik w ten sposób, aby przynajmniej 70% koryta było widoczne, nie pokryte paszą. Fotografie stanowiące wzorzec mogłyby pokazywać karmniki z 25%, 40% i zbyt dużą zawartością w nich paszy. Zaleca się, aby kontrolę karmników w każdej chlewni prowadziła tylko jedna osoba. Pozwoli to zapobiec sytuacji, że ktoś przypadkowo zamknie karmnik lub otworzy zasuwkę zbyt mocno.

 

350x470_baner_dsm-firmenich
350x470_baner_biochem
350x470_baner_hamlet
350x470_baner_led_komplex
350x470_baner_vogelsang

Vogelsang
1200x250_baner_duchman
1200x250_baner_pig_at
template (2)
template
1200x250_baner_wesstron2
1200x250_baner_topigs
1200x250_bner_phileo
1200x250_baner_miya_gold
1200x250_baner_ewrol
biopoint1200
Trzoda Chlewna - Ogólnopolskie czasopismo dla producentów trzody, zootechników i lekarzy weterynarii
Przegląd prywatności

Ta strona korzysta z ciasteczek, aby zapewnić Ci najlepszą możliwą obsługę. Informacje o ciasteczkach są przechowywane w przeglądarce i wykonują funkcje takie jak rozpoznawanie Cię po powrocie na naszą stronę internetową i pomaganie naszemu zespołowi w zrozumieniu, które sekcje witryny są dla Ciebie najbardziej interesujące i przydatne.